Author Topic: Cykl Kolba  (Read 1974 times)

Offline BladyMamut

  • Administrator
  • WyBudzony
  • *
  • Posts: 2 554
  • Reputacja: +12/-0
Cykl Kolba
« on: (Sat) 05.04.2014, 12:53:57 »
Cykl Kolba


Źródło: trainyourbrain.pl



Teoria eksperymentalnej nauki D. Kolba przyniosła przełom w sposobie przekazywania wiedzy. Pytania czym jest cykl Kolba i jak należy go stosować mogą wydawać się dla wielu z nas kuriozalnymi, ponieważ system ten powstał już w latach 70tych ubiegłego wieku, a jednak można odnieść wrażenie, że szerokim łukiem ominął nasz system oświaty. Po przeczytaniu całego artykułu możecie poszukać odpowiedzi na pytanie: „dlaczego”.

Ile razy w swoim życiu zanudzaliście się słuchaniem wykładów, z których nie udało wam się wynieść niczego praktycznego? Skończyliście szkołę i wydawało wam się, że kontynuując doszkalanie na kursach podyplomowych będzie przyjemniej? Więc możecie czuć się rozczarowani. Wiele wykładów, zajęć z ludźmi wygląda w ten sposób: osoba prowadząca szkolenie dzieli się z uczestnikami zasłyszanymi gdzieś informacjami a następnie próbuje zaciekawić tymi opowieściami słuchaczy. Czasami ten potok słów przyciąga uwagę, a czasem rozglądamy się wokoło w poszukiwaniu jakichś zastępczych atrakcji. Jeśli jesteś kobietą, pewnie myślisz w takich chwilach „ciekawe gdzie ta dziewczyna siedząca przed Tobą kupiła ten zegarek, bo podobną bluzkę to na pewno w jednym z Twoich ulubionych sklepów”. Jeśli jesteś mężczyzną prawdopodobnie zastanawiasz się „jak obydwie te Panie zaprosić na kawę, najchętniej w to samo miejsce w różnych porach”. No dobrze, tylko zanim pójdziesz na zakupy/umówisz się z tymi Paniami, musi minąć jeszcze jakieś 30 do 45 minut szkolenia, które najchętniej byś już opuścił, ale jakoś tak.. nie wypada.

Druga sprawa wyobrażasz sobie wykładowcę, albo trenera który świetnie prowadził szkolenie. Czujesz, że jest fachowcem ale nadal ciężko jest Ci wynieść ze szkolenia praktyczną wiedzę. Czy można by zmienić ten układ, tak aby słuchacze, uczestnicy kursów i szkoleń kończyli je z jeszcze lepszymi wynikami? Okazuje się że można. David Kolb (w 1975 – lata świetlne temu), proponuje zmianę tego układu.

Pierwszy punkt: doświadczenie. Kolb proponuje, aby zmienić formę przekazywania wiedzy, tak aby szkolenia, wykłady, prezentacje stały się totalnie interaktywne. Podsumowując to, co cykl Kolba wnosi w tym punkcie najbardziej wartościowego do teorii efektywnej nauki, to świadomość potrzeby ciągłego bazowania na doświadczeniach - w tym wypadku nie trenerów a właśnie słuchaczy. Jeśli kształcimy ludzi, którzy tych doświadczeń nie mają – należy je stworzyć!

Punkt drugi: Obserwacje i wnioski. Każdy z nas, jest do pewnego stopnia związany z takimi tematami jak socjologia, ekonomia, polityka, że tylko te podam za przykład. Jeśli wiemy, że smakuje nam dany produkt, kupujemy go. Jeśli zastanawiamy się dlaczego nam smakuje... tutaj otwierają się przed nami liczne możliwości: możemy zmieniać inne produkty, aby również nam smakowały – być może jest to kwestia przypraw, temperatury, otoczenia, etc.; możemy sprawdzić czy ten sam produkt smakuje innym osobom i być może będziemy mieć ochotę na jego bazie wytwarzać coś podobnego, albo zaczniemy doradzać innym firmom jak zmienić swoje produkty aby również nam smakowały. Jeśli zastanowimy się dlaczego raz w gospodarce jest źle, a raz lepiej, możemy lepiej planować swoje inwestycje: nieruchomości, akcje marketingowe, zmiana profilu produkcji, a być może nawet założyć własny rachunek w domu maklerskim aby nasze oszczędności lepiej na nas pracowały. Jeśli zastanowimy się dlaczego politycy obiecują gruszki na wierzbie, a później i tak robią to samo co poprzednicy, być może uda nam się skuteczniej wybierać te partie, które deklarują zmniejszenie wpływu Państwa na gospodarkę, a być może po którymś zawodzie założymy własną partię, aby mieć większy wpływ na rzeczywistość. Jeśli nie zastanawiamy się nad przyczynami tego co się dzieje wokół nas pozostaje nam tylko jedno... narzekanie.

Trzeci punkt: Tworzenie teorii. Jeśli już mamy własne wnioski, konfrontujemy je z poznanymi teoriami. Jeśli ta konfrontacja wygląda niekorzystnie – zamiast naginać obserwacje do zgrabnej teorii, budujemy własną.

Czwarty punkt: Testowanie w praktyce. Najprzyjemniejsza część każdej nauki. Jeśli opanowaliśmy nową wiedzę, to aby przekonać się o jej wartości należy sprawdzić jej powtarzalność. Prosty przykład - jeśli otwieranie okna w pokoju w którym się uczymy, powoduje że po skończeniu czujemy się bardziej wypoczęci i zrelaksowani, to należy zacząć tę umiejętność stosować w praktyce. Oczywiście może się okazać, że nauka przy otwartym oknie jest niemożliwa ze względu na hałas z ulicy. W takim przypadku powinniśmy przejść do punktu drugiego i powtórzyć cały cykl, aż do miejsca, w którym nauka znowu zacznie sprawiać nam przyjemność.

Cykl ten, często nazywany modelem nauki eksperymentalnej. Kolb sugerował, że może się on zaczynać się z dowolnego miejsca, pod warunkiem, że stanowi pewien ciągły system, w którym uczestnicy wiele razy przechodzą przez jego kolejne etapy. Dla mnie całość brzmi to wystarczająco przekonywująco, a zatem cokolwiek teraz robisz... oprzyj to na doświadczeniu przechodząc do punktu 1.

źródła: www.infed.org/b-expln.htm;www.businessballs.com/kolblearningstyles.htm


Cykl Kolba, czyli jak szkolić dorosłych

Źródło: [url=http://www.treco.pl]www.treco.pl

Edukacja jest istotnym elementem życia każdego człowieka. Jednak kształcenie dzieci oraz młodzieży podlega zupełnie innym założeniom niż szkolenie osób dojrzałych. Zmieniają się w tym przypadku metody, sposoby, a także cele.

Człowiek uczy się przez całe życie

Podstawowa różnica między edukacją dzieci a dorosłych polega na świadomości oraz samoświadomości. Dorośli uczą się ze świadomością, że to podniesie ich kwalifikacje, pozwoli im lepiej wykorzystać swój potencjał, wzbogaci o dodatkową wiedzę, którą później będą mogli praktycznie wykorzystać. Samoświadomość objawia się poprzez określenie własnych mocnych oraz słabych stron: „wiem, że tego nie potrafię, dlatego muszę się tego nauczyć”. Na wszelkiego rodzaju szkoleniach osób dorosłych rozwijane są ich świadome niekompetencje oraz zamienianie ich na świadome kompetencje. Jeśli wiesz, że nie jesteś asertywny - możesz się tego nauczyć!  By móc właściwie przygotować szkolenie, trener musi poznać i uwzględnić czynniki, które determinują specyfikę edukowania dorosłych. Przygotowując rozwiązanie metodyczne, należy dokładnie poznać potrzeby uczestników oraz ich cele, aby skutecznie wykształcić w nich pewne zachowania.

Kiedy się uczyć?

Wyniki badań (prowadzone m.in. Edwarda Lee Thorndike) potwierdzają, że najlepsza sprawność uczenia się objawia się w 25 roku życia, później zaś powoli opada - z roku na rok średnio o 1%. Badania wykazały, że pomiędzy 25 a 40 rokiem życia człowiek wykazuje większą sprawność uczenia się niż w okresie dzieciństwa. Potwierdzone zostało również, że możliwości w zdobywaniu i stosowaniu wiedzy zależą od ogólnego poziomu inteligencji danej osoby, a nie zaś od jej wieku.
Należy wziąć pod uwagę również fakt, iż osoby dorosłe świadomie i dobrowolnie chcą się uczyć. Często wykazują większe zainteresowanie nauką, bowiem posiadają silniejszą motywację wewnętrzną do uczestnictwa w procesie uczenia się. Badania kognitywistyczne, prowadzone w celu poznania kompetencji uczenia się osób dorosłych, wykazują ponadto, że najlepsze skutki można osiągnąć wówczas, gdy wszelkiego rodzaju podejmowane aktywności poznawcze odpowiadają osobistym preferencjom i możliwościom rozwojowym uczącego się.
Najważniejszymi twórcami teorii nurtu badań psychologicznych nad edukacją osób dorosłych są m.in. Malcolm Knowles, Gordon Allport oraz David Kolb. Wielu trenerów pracujących z dorosłymi i szkolących ich w różnorakich dziedzinach korzysta z odkryć właśnie tych badaczy, których teorie mają niewątpliwy wpływ na metodologiczne, ale również strategiczne przygotowywanie odpowiednich materiałów dydaktycznych. Niewątpliwym sukcesem cieszy się szczególnie metoda opracowana przez Davida Kolba (tzw. Cykl Kolba), której głównym założeniem jest uczenie się przez doświadczenie.

Cykl Kolba

Według Kolba uczenie się jest procesem swoistej modyfikacji dotychczasowego doświadczenia pod wpływem nowych doświadczeń następujących po nim. Wykazuje on, że umysł człowieka wcale nie jest „czystą, białą kartą”. Osoba ucząca się posiada nabyte znacznie wcześniej idee, koncepcje i poglądy, zaś zadaniem trenera, czy też jakiejkolwiek osoby uczącej - jest odniesienie się do tego potencjału i optymalne wykorzystanie go. Proces edukacyjny może być skuteczny, jeśli polega na ciągłej interakcji z dotychczasowym doświadczeniem oraz z jego transformacją. Należy tu podkreślić, że nauka poprzez doświadczenie, czy też w odniesieniu do dotychczasowych doświadczeń, przynosi znacznie lepsze rezultaty w przypadku osób dorosłych niż zdobywanie wiedzy poprzez bierne słuchanie.
David Kolb traktuje proces uczenia jako pewien cykl opierający się na doświadczeniach jednostki i ich analizie.

W cyklu Kolba wyróżniono cztery etapy:

Pierwszy etap dotyczy konkretnych doświadczeń uczącego się. Uczestnicy szkolenia doświadczają czegoś i jednocześnie obserwują swoje działania. Trener może odwoływać się do tego, co uczestnicy przeżyli, bądź też stwarzać nowe doświadczania, jeśli takowych nie posiadają. Głównym jego zadaniem jest inicjowanie pewnych sytuacji oraz proponowanie ćwiczeń / zadań, po których uczestnicy będą mogli wyciągać pewne wnioski i „na własnej skórze” przekonywać się do skuteczności pewnych zachowań czy działań.

Drugim etapem jest refleksja. To bardzo ważny etap, bowiem pozwala uczestnikom „wygadać się”, podzielić opiniami i wnioskami, a także - poprzez refleksję - uświadomić sobie mechanizmy kierujące ludzkimi zachowaniami oraz słuszność celowości i skuteczności szkolenia. Zadaniem trenera w tym przypadku jest jedynie moderowanie dyskusji oraz inicjowanie nowych tematów, bowiem uczestnicy powinni mieć szanse samodzielnego wysnuwania wniosków.

Trzeci etap ma na celu generalizowanie  i konfrontowanie własnych wniosków z teorią. Ta część cyklu należy
w dużej części do trenera, choć i tutaj można oczywiście wykorzystać aktywność uczestników. Trener powinien podsumować wnioski grupy, nazwać je i odnieść do poziomu teorii, która leży u podstaw wyjaśnień zaobserwowanych w fazie doświadczenia zjawisk. To faza swoistej abstrakcyjnej konceptualizacji doświadczeń.

Czwarty, ostatni etap - to zastosowanie nabytej wiedzy w praktyce pod okiem trenera, który powinien wprowadzać ewentualne korekty. W tej fazie można zastosować ćwiczenia polegające na odgrywaniu pewnych ról przez uczestników. To bardzo ważna część, w której uczący się nabyli już pewne umiejętności, świadomie zmieniają swoje zachowanie i eksperymentują z nową wiedzą, sprawdzając przy tym, czy wypracowane teorie są przydatne w rozwiązywaniu problemów i podejmowaniu decyzji.

Teoria czy praktyka?

Wykorzystując model cyklu Kolba, należy odrzucić tradycyjne podejście do metod uczenia opierających się na koncepcji, że najpierw podaje się teorie, a później przechodzi się do zajęć praktycznych. W tym przypadku uczestnicy mają na podstawie doświadczeń (w pewnym stopniu samodzielnie) dochodzić do pewnych teorii i potwierdzać je. Dzięki temu teoretyczny zasób wiedzy będzie znacznie lepiej przyswojony, a co najważniejsze - zrozumiany. Najważniejsze w tej metodzie jest bowiem praktyczne wykorzystanie wiedzy.
W warunkach szkoleniowych metodę można stosować podczas różnego rodzaju symulacji. Cykl można stosować w dowolnym momencie szkolenia. Trenerzy powinni świadomie dostosowywać formy organizacji nauki oraz poszczególne ćwiczenia do założonych celów szkolenia, a także umiejętnie wykorzystywać potencjał. Efektem zastosowania cyklu Kolba może być nie tylko zwiększona motywacja do nauki. Przede wszystkim, dzięki tej metodzie uczestnicy będą znacznie częściej wykorzystywać zdobytą wiedzę oraz wypracowane sposoby działania w praktyce, ponieważ sami do nich doszli w trakcie ćwiczeń.
Monika Szczepan





David A. Kolb (ur. 1939) – amerykański teoretyk metod nauczania. Jego główne zainteresowania i publikacje dotyczą tak zwanego „Modelu Uczenia przez doświadczenie” (ang. Experimental Learning Model).

Model ten jest również nazywany Modelem Lewina, z uwagi na ogromny wpływ Kurta Lewina (jednego z największych teoretyków uczenia się i mnożenia wiedzy w organizacjach), na pracę Kolba.

Graficzną reprezentacją jest powtarzalny cykl czterech kroków:
*Wiedzę zdobywa się poprzez praktykę i doświadczenie.
*Pewne konkretne doświadczenie skłania do rozumnej obserwacji.
*Ta refleksja powoduje tworzenie abstrakcyjnych reguł generalizujących, służących nie tyle do opisania danego konkretnego zdarzenia, ale wszystkich jemu podobnych.
*Powstała w ten sposób wiedza jest następnie weryfikowana przez aktywne eksperymenty – czyli sprawdzenie nowego pomysłu w praktyce, co prowadzi do powstania nowych doświadczeń i cykl zaczyna się od początku.

Model ten zakłada, że wiedzę zdobywa się głównie poprzez praktykę, bywa za to najczęściej krytykowany. Pomimo umniejszania wagi uczenia teoretycznego i uczenia z samoistnego wyboru, stanowi fundament większości teorii zarządzania wiedzą i organizacji uczącej się.
« Last Edit: (Sat) 26.07.2014, 00:46:50 by BladyMamut »
“Zacznij tam gdzie jesteś, użyj tego co masz, zrób co możesz”
Nie negocjuje na rozsądnych warunkach z ludźmi, którzy zamierzają mnie pozbawić rozsądku.


Jeśli widzisz uszkodzony post - kliknij "Zgłoś do moderatora". Dziekuje