Author Topic: Allelopatia - droga do ekologicznego ogrodu użytkowego  (Read 4410 times)

Offline BladyMamut

  • Administrator
  • WyBudzony
  • *
  • Posts: 2 554
  • Reputacja: +12/-0
Allelopatia - droga do ekologicznego ogrodu użytkowego
« on: (Sat) 05.04.2014, 21:43:55 »
Tekst: Viola tricolor

„Allelopatia (z gr. – allelon (wzajemny) i pathos (cierpienie)) – szkodliwy lub korzystny wpływ substancji chemicznych wydzielanych przez rośliny lub grzyby danego gatunku lub pochodzących z rozkładu tych roślin. Allelopatia odnosi się głównie do substancji chemicznych wydzielanych do podłoża, które wpływają na wzrost innych organizmów w bezpośrednim otoczeniu, głównie roślin i bakterii. Substancje mogą pobudzać lub hamować kiełkowanie, a także wzrost i rozwój innych gatunków roślin żyjących w bliskim sąsiedztwie lub zajmujących bezpośrednio po nich to samo miejsce.”
„CO TO SĄ SUBSTANCJE ALLELOPATYCZNE?
Poznane dotychczas związki allelopatyczne są wytwarzane przez rośliny wyższe lub mikroorganizmy glebowe. Naturalne „środki obrony” należą do metabolitów wtórnych, w przypadku mikroorganizmów mogą to być ponadto enzymy zaangażowane w szlaki metabolizmu wtórnego, antybiotyki (STURZ i CHRISTIE 2003). Zidentyfikowane allelopatiny wykazują aktywność pozwalającą na zwalczanie: chwastów, patogenów grzybowych, owadów i nicieni (STURZ i CHRISTIE 2003).
Substancje roślinne wykazujące potencjał allelopatyczny pod względem chemicznym obejmują całą gamę związków organicznych od najprostszych, występujących w formie gazowej (np. etylen), do skomplikowanych, wielopierścieniowych związków aromatycznych (np. kumaryna, sorgoleon, helianuol). Główne klasy związków allelopatycznych zostały szczegółowo omówione w pracach przeglądowych VYVYAN(2002) oraz SINGH i współaut. (2003).
Pod względem charakteru oddziaływania allelopatiny można podzielić na stymulatory bądź inhibitory. Podział ten nie jest ostry, gdyż związki stymulujące wzrost roślin mogą w wysokich stężeniach pełnić funkcję inhibitorów, jak również związki uważane za inhibitory w niskich stężeniach mogą powodować stymulację niektórych procesów.
W celu rozróżnienia związków allelopatycznych, w zależności od organizmu wydzielającego (donora) lub odbierającego (akceptora), wprowadzono terminy:
(1)koliny—gdy mamy do czynienia z oddziaływaniem roślin wyższych na rośliny wyższe;
(2) fitoncydy — gdy rośliny wyższe oddziałują na mikroorganizmy;
(3) marazminy — gdy mikroorganizmy oddziałują na rośliny wyższe;
(4) antybiotyki — gdy mikroorganizmy oddziałują na mikroorganizmy.
Obserwowane w środowisku współzależności mogą być jednak w praktyce znacznie
bardziej złożone, ponieważ substancja wydzielona przez roślinę (donora) nie zawsze dociera
do rośliny (akceptora) w niezmienionej formie. W praktyce dla aktywnie działających substancji przyjęto uogólnioną terminologię:
związki bądź substancje allelopatyczne, allelopatyki lub allelopatiny (WÓJCIK,WÓJTKOWIAK i współaut. 1998, ALDRICH 1997).
Substancje chemiczne wytwarzane przez rośliny można sklasyfikować również ze względu na ich znaczenie ekologiczne, w zależności od tego czy są to oddziaływania międzygatunkowe czy wewnątrzgatunkowe. Do międzygatunkowych zalicza się:
(1) allomony, czyli substancje dające korzyść organizmowi wydzielającemu;
(2) kairomony — dające korzyść akceptorowi;
(3) depresanty, które ograniczają wzrost lub zatruwają organizm akceptora, ale dla donora są obojętne.
Do oddziaływań wewnątrzgatunkowych się natomiast autotoksyny, autoinhibitory adaptacyjne i feromony (OLESZEK 1996)”
Źródła:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Allelopatia
http://kosmos.icm.edu.pl/PDF/2004/207.pdf
Wiedzę tę może w sposób praktyczny wykorzystać każdy kto ma choć kawałeczek ziemi – wystarczą nawet skrzynki na balkonie czy tarasie. Dzięki temu nie tylko można obyć się bez środków ochrony roślin, ale także uzyskać większe i smaczniejsze plony. Wystarczy posadzić rośliny w towarzystwie, które lubią czyli mają pozytywne oddziaływanie allelopatyczne.
Wybrane do uprawy rośliny można posadzić na sąsiednich grządkach – oddziaływanie ocenia się na 50-60 cm czyli tyle ile zwykle ma szerokość grządki lub „wymieszać” na jednej.
Na przykład pomiędzy pomidory można wsiać marchew lub pietruszkę (poprawia smak pomidorów), grządkę obsadzić aksamitkami, które nie tylko pozytywnie wpływają na pomidory, ale także uchronią pietruszkę/marchew przed nicieniami. Nie tylko zdrowo, ale i ładnie. Nie wymaga to także ściółkowania gleby przed chwastami. Jeśli dodatkowo niejadalne części roślin jak nać pozostawimy na grządce mamy darmowy i najlepszy nawóz. To także oznacza mniejsze koszty finansowe i wkład pracy.
Aby uzyskać ogród allelopatyczny wystarczy kartka, ołówek i tabela oraz poukładanie odpowiednio grządek, tak aby każda sąsiednia miała wpływ pozytywny lub to co ma się znaleźć na jednej mieszanej.
Tabela z książki „Ogród inspirowany naturą” Jolanta Stawicka, Joanna Struzik, Małgorzata Szymczak-Piątek (http://lubimyczytac.pl/ksiazka/13195/ogrod-inspirowany-natura )








 
« Last Edit: (Thu) 01.01.1970, 02:00:00 by Guest »
“Zacznij tam gdzie jesteś, użyj tego co masz, zrób co możesz”
Nie negocjuje na rozsądnych warunkach z ludźmi, którzy zamierzają mnie pozbawić rozsądku.


Jeśli widzisz uszkodzony post - kliknij "Zgłoś do moderatora". Dziekuje

Offline Viola tricolor

  • Sen płytki
  • *
  • Posts: 48
  • Reputacja: +2/-0
Re: Allelopatia - droga do ekologicznego ogrodu użytkowego
« Reply #1 on: (Sat) 17.05.2014, 23:56:37 »
W zeszłym roku eksperymentalnie posadziłam pomidorki koktajlowe z aksamitkami i na zbiory pomidorków nie narzekam CTTTRLKOQ:) -->:)
W tym roku przygotowałam już regularny ogródek:
poziomki z czosnkiem

truskawki z cebulą

pomidory z pietruszką i  aksamitkami



Zobaczymy co mi z tego wyjdzie :D
« Last Edit: (Thu) 01.01.1970, 02:00:00 by Guest »
"Żyj prosto. Konsumuj mniej. Myśl więcej..."